His Lazer Yazılar

Kronik Böbrek Yetmezliği ve Ekonomi: Seçimlerin ve Kaynak Kıtlığının Derinlemesine Analizi Ekonomide, kaynaklar her zaman kıttır ve seçimler yaparken bu kıt kaynakların nasıl kullanılacağını düşünmek zorundayız. Ekonomik kararlar, genellikle en iyi nasıl verileceği konusunda yönlendirici ilkelerle şekillenir. Ancak, bu seçimler sadece maliyet ve fayda dengesine dayanmaz; toplumsal, bireysel ve kamusal sonuçları da göz önünde bulundurulmalıdır. Bireylerin sağlık, refah ve güvenlik açısından aldıkları kararlar, toplumsal bir yapının ve ekonominin temellerini etkiler. Bu yazıda, kronik böbrek yetmezliği (KBY) gibi ciddi sağlık durumunun, mikroekonomik, makroekonomik ve davranışsal ekonomi perspektifinden nasıl analiz edilebileceğini keşfedeceğiz. Ayrıca, bu duruma sahip bireylerin aldığı rapor oranları ve bu…

Konut Tapu Parası Ne Kadar? Felsefi Bir İnceleme Bireyler yaşamlarında sürekli olarak kararlar alır, tercihler yapar ve bazen sıradan görünen bu tercihlerin ardında derin etik, epistemolojik ve ontolojik sorular yatar. Mesela, bir ev almak, sıradan bir ticari işlem gibi görünebilir. Ancak bir evin tapu parası, bu işlemde yalnızca bir ücret değil; bireyin toplumdaki yeri, değeri ve daha geniş bir toplumsal yapı içindeki ilişkisi hakkında ciddi felsefi sorulara kapı aralayabilir. “Konut tapu parası ne kadar?” sorusu, basit bir mali soru olmaktan çok, etik sorumluluklar, bilgi kuramı ve varlık üzerine derinlemesine düşündürücü bir soruya dönüşebilir. Etik Perspektif: Ödeyenin Sorumluluğu Felsefenin etik dalı,…

Badem Hangi İllerde Yetişir? Psikolojik Bir Bakış Açısı Bir çiçeğin açması, bir meyvenin olgunlaşması, insanın bir duygu ya da düşünceyi anlaması gibi doğal süreçler her zaman merak uyandırıcıdır. İnsanların doğa ile, çevresiyle kurduğu bağlar derindir. Bazen bir gıda maddesi ya da bir bitki türü, bilinçli ya da bilinçdışı pek çok duygusal ve bilişsel tepkiyi tetikleyebilir. Bademin hangi illerde yetiştiği sorusu, belki de sadece bir tarımsal bilgi değil, aynı zamanda insanın çevresine karşı duyduğu bağlılık, bilinçaltındaki toprak ve kök ilişkileriyle de bağlantılıdır. Yetişme alanlarını merak etmek, aslında bilinçli ya da bilinçsiz olarak insanın doğa ile olan içsel ilişkisini sorgulayan bir arayıştır.…

Askerde Takdir Belgesi: Toplumsal Yapıların ve Bireylerin Etkileşimi Üzerine Bir Sosyolojik İnceleme Askerde takdir belgesi almak… Bu kavram, birçok kişinin zihninde “övgü” ve “başarı” ile ilişkilendirilen bir sembol olarak yer eder. Ancak, bir askerin bu takdir belgesine nasıl ulaştığı ve bu ödülün ardında yatan toplumsal normlar, kültürel pratikler, cinsiyet rolleri ve güç ilişkileri gibi faktörler, çok daha derin ve karmaşık bir anlam taşır. Askerde takdir belgesi almak, sadece bireysel bir başarı olarak görülmemeli; aynı zamanda toplumsal yapılarla etkileşim içinde şekillenen bir durumdur. Sosyal yapıları, bireysel deneyimleri ve toplumsal normları anlamaya çalışan biri olarak, askerlik gibi sosyal bir olguyu incelerken, yalnızca…

Suyu Üzerime Almak İçin Ne Gerekli? Bir sabah, güne başlarken bir bardak su içiyorsunuz ve birden aklınıza geliyor: “Suyu üzerime almak için ne gerekli?” Bu soru, belki de hiç düşündüğünüz kadar derin bir anlam taşıyor. Hayatın koşturmacasında, bazen suyun en basit haliyle yüzleşirken bile kendimizi unutur hale geliyoruz. Ancak su, sadece hayatta kalmak için değil, kültürel, tarihsel ve ruhsal açıdan da bizlere sunulan çok daha fazlasını ifade eder. Suyu üzerinize almak, bir bakıma hayata daha derin bir bağ kurmak, onunla uyum içinde olmak demektir. Peki, suyu üzerinize almak ne anlama gelir? Bu yazı, suyun tarihsel kökenlerinden günümüzdeki modern yorumlarına kadar…

Nazal Septum ve Antropolojik Perspektif: İnsan Kimliğinin Sınırlarında Dünyadaki her kültür, insanın kimliğini, toplumsal ilişkilerini ve yaşamını şekillendiren farklı bir yapı sunar. Çeşitli ritüeller, semboller, akrabalık yapıları ve ekonomik sistemler, her bireyi kendi kültürel çerçevesine yerleştirirken, aynı zamanda toplumsal dinamikleri de oluşturur. Fakat bu yapıların her biri, aynı zamanda bir anlamlar ağından oluşur. Tıpkı bir romanda her karakterin bir yeri ve rolü olduğu gibi, her kültür de kendine ait semboller ve ifadelerle bir anlam dünyası kurar. Bugün, “nazal septum” gibi fiziksel bir terimi ele alırken, bu basit yapının antropolojik, kültürel ve kimlik oluşturma süreçleri içindeki rolüne bakacağız. Nazal septum, halk…

Giriş: Kim Oluruz, Nerede Olursak Olalım? Düşünceye dalan her birey, varlık, bilgi ve etik üzerine soru sormak zorundadır. Yine de bu sorulara verdiğimiz yanıtlar, içinde bulunduğumuz yer, çevremizdeki insanlar ve hayatlarımızı şekillendiren toplumsal yapılarla doğrudan ilişkilidir. Muğla Akyaka gibi küçük ama büyüleyici bir kasabada, bu sorular daha farklı bir biçimde yankı bulur. Akyaka’da bir yürüyüş yapmak, doğanın derinliğine dalmak, denizin masumiyetine kapılmak, tüm bu insanî soruları gündeme getirebilir. Peki, Akyaka’da yaşam, felsefeye dair anlam arayışımızı nasıl etkiler? Ontoloji, epistemoloji ve etik gibi felsefi perspektiflerle bakıldığında Akyaka’nın bize sunduğu şey nedir? Felsefe, sadece bireyin içsel yolculuğunun haritası değil, aynı zamanda çevremizle…

Bikarbonatı Ne Salgılar? Toplumsal Yapılar ve İnsan Etkileşimleri Üzerine Bir Bakış Hayatımızda en çok unuttuğumuz ama en çok ihtiyaç duyduğumuz şeylerden biri de “bikarbonat”tır. Bikarbonat, aslında vücudumuzun temel işlevlerini sürdürebilmesi için gerekli olan önemli bir bileşendir. Ama, bazen daha derinlemesine düşündüğümüzde, bunun sadece bir kimyasal madde olmadığını, toplumsal yapılarla da nasıl etkileşimde bulunduğunu fark ederiz. İnsanların fiziksel ve duygusal ihtiyaçları, toplumsal yapılar ve güç ilişkileri ile nasıl şekillenir? Bikarbonat sadece bedeni nasıl etkiler? Peki ya toplum? Bunu daha iyi anlayabilmek için toplumsal yapılar, normlar, cinsiyet rolleri, kültürel pratikler ve güç ilişkileri gibi kavramları ele alacağız. Bakarız ki, bir madde, hem…

Attila İlhan: Toplumcu Gerçekçilik ve Siyasal İdeolojiler Üzerine Bir Analiz Günümüzün hızla değişen dünyasında, toplumsal güç ilişkilerinin belirlediği düzenler, siyasal analizler ve ideolojiler arasında sürekli bir etkileşim söz konusudur. Toplumlar, bireylerin ve kurumların arasında denge kurmaya çalışan, değişime ve dönüşüme açık yapılar olarak varlıklarını sürdürür. Ancak bu yapılar sadece siyasi elitlerin elinde şekillenen kurumsal düzenler değildir. Onlar, aynı zamanda bir toplumu oluşturan yurttaşların katılımı, ideolojik yönelimleri ve meşruiyet arayışlarıyla şekillenir. Peki, bu iktidar yapıları toplumun tüm bireyleri için adaletli mi, yoksa sadece belirli grupların çıkarlarına mı hizmet ediyor? Attila İlhan’ın eserleri üzerinden yapılan bir analiz, bu sorulara yanıt aramaya yönelik…

Evre 1 Kondromalazi Nedir? Küresel ve Yerel Perspektif Bugün sizlere, genellikle “kondromalazi” olarak bilinen, ama çoğu zaman fark edilmeden yaşayan bir sağlık probleminden bahsedeceğim: Evre 1 kondromalazi. Bu, diz eklemi ve kıkırdağında başlayan bir hasar süreci. Kulağa çok tıbbi ve teknik gelse de, aslında hepimizin hayatında bir şekilde karşılaşabileceği bir konu. Hem Türkiye’de hem de dünya çapında, bu durumu ne kadar önemsiyoruz? Ne kadar farkındayız? Haydi, hem evre 1 kondromalazi nedir, onu netleştirelim hem de global ve yerel açıdan nasıl yaklaşıldığını biraz irdeleyelim. Kondromalazi Nedir? Kondromalazi, aslında kıkırdak dokusunun bozulması ve yumuşaması anlamına geliyor. Eklem yerlerinde, örneğin dizlerde, bu kıkırdaklar,…