His Lazer Yazılar

Etnik Nüfus Nedir? Farklı Perspektiflerden Bakış Hayatımda en çok dikkatimi çeken şeylerden biri, her insanın yaşadığı çevreye farklı gözlerle bakabilmesi. Benim için bu, genelde ekonomi ve veri üzerinden gerçekleşiyor. Mesela, bir insanın doğduğu yer, büyüdüğü kültür, yediği yemekler, giydiği kıyafetler… Hepsi aslında o insanın bir parçası. Ama asıl olan bu insanların toplamı ve birlikte oluşturdukları toplum. Bugün, “etnik nüfus” kavramını keşfederken, bunların hepsi bir araya gelecek. Nasıl mı? Etnik Nüfus Nedir? Temel Tanım İçimdeki veri meraklısı hemen devreye giriyor: “Etnik nüfus nedir?” diye sorulduğunda, cevabı aslında oldukça basit. Etnik nüfus, bir toplumda bulunan farklı etnik grupların sayısı, oranı ve dağılımıdır.…

Birini İhbar Eden Kişi Bulunur mu? Güç, İdeoloji ve Yurttaşlık Perspektifi Toplumun örgütleniş biçimleri, bireylerin davranışlarını şekillendiren iktidar ilişkilerini anlamadan tam olarak kavranamaz. İhbar olgusu, görünüşte basit bir etik veya hukuki mesele gibi durabilir; ancak siyaset bilimi açısından ele alındığında, bireyin karar mekanizmasını, güç ilişkilerini ve toplumsal normları gözler önüne serer. Kim ihbar eder, neden eder ve hangi koşullar altında bu davranış meşru sayılır? Bu sorular, yalnızca birey psikolojisiyle açıklanamaz; onları iktidar, kurumlar ve ideolojiler çerçevesinde okumak gerekir. İktidarın Gölgelerinde Birey Güç, siyasetin temel taşlarından biridir ve ihbar olgusu doğrudan birey ile iktidar arasındaki ilişkiyi test eder. Michel Foucault’nun disiplin…

Eski Türkçede Kurt Yavrusu Ne Demek? Bir Anlam Yolculuğu Eski Türkçede “kurt yavrusu” denildiğinde aklınıza ne gelir? Bir yandan vahşi doğada doğan, annesinin göğsüne tutunmuş, ilk adımlarını atan bir kurt yavrusu düşünürsünüz belki. Ama eski Türkçedeki bu kelimenin çok daha derin anlamları var. Hatta, bu kelimenin günlük hayattaki anlamını keşfederken, kendinizi geçmişin derinliklerinde bir yolculuk yaparken bulabilirsiniz. Bunu yazarken aklıma bir şey geldi: Küçükken, mahalledeki büyüklerimizin sohbetlerinde sıkça duyduğum bir kelimedir “kurt yavrusu.” O zamanlar anlamını tam çözemezdim ama bir şekilde her zaman saygıyla kullanıldığını fark ederdim. Sonra bir gün, üniversitedeyken dil üzerine biraz daha derinleşince, eski Türkçede bu kelimenin…

Eski Küf Lekesi Nasıl Çıkarılır? Geleceğe Dönük Bir Bakış Bir sabah, yeni aldığım evde biraz daha rahatlamış şekilde mutfakta kahvemi içerken bir şey fark ettim. Gözüm, banyonun duvarındaki eski küf lekesine takıldı. Birkaç yıl önce büyük bir heyecanla taşındığım bu evde, pek çok şeyi halletmiştim, ama bu lekeleri bir türlü gözden kaçırmışım. Küf lekelerinin temizliği, bana her zaman biraz daha fazla kafa karıştırıcı gelmiştir. Eski küf lekesi nasıl çıkarılır sorusu, zamanla çözülemeyen bir soruya dönüşmüş gibi görünüyor. Fakat bir yandan da şu soruyu sormadan edemiyorum: Ya gelecekte bu tür problemlerin çözümü tamamen değişirse? Belki de bu kadar basit ve eski…

Er ve Erbaş Farkı Nedir? Yaşadığımız dünyada, pek çok konuda karışıklık yaşanabiliyor. Kimisi en temel şeyleri bile unutuyor, kimisi ise sürekli detaylara takılıp “Ya bu aslında nasıl?” diye soruyor. Bugün de karşımıza çıkan, ama bir şekilde herkesin kafasında belirsiz kalan bir konu var: Er ve erbaş farkı ne? Evet, belki bu konu, askerlik göreviyle ilgili olmayan birinin gözünde fazla ciddiye alınacak bir şey değil gibi görünüyor ama gelin hep birlikte bu kafa karıştıran ikiliyi biraz açalım. Tabi ki bunu yaparken biraz esprili bir şekilde, gündelik yaşamdan alıntılarla bu farkı anlamaya çalışacağız. Hem de size “Ya bu ne kadar saçma bir…

Enfal Suresi Abdestsiz Okunabilir Mi? Tartışmalı Bir Konu Üzerine Derinlemesine Bir Bakış Enfal Suresi, İslam dünyasında tartışmalı bir sure. Özellikle “Abdestsiz okunabilir mi?” sorusu, sosyal medyada zaman zaman alevlenen ve geniş bir tartışma yelpazesi yaratan bir konu. Kendimi hep bu tür tartışmalara çekilmiş bir insan olarak bulurum. Hem tartışmayı severim, hem de bazen “Gerçekten bu kadar çok kafa yorulacak bir şey mi?” diye düşünmeden edemem. Ama işin içine dini ve manevi boyut girdiğinde, biraz daha dikkatli olmak gerekir, değil mi? Bu yazıda, Enfal Suresi’nin abdestsiz okunabilir olup olmadığını, konuya dair hem güçlü hem de zayıf yönleri ele alarak tartışacağım. İçinde…

Duş ve Banyo Aynı mı? Küresel ve Yerel Perspektiften Bir İnceleme Bursa’da, sabahları işe gitmeden önce genellikle birkaç dakika duş alırım. O an, güne başlamak için tek ihtiyacım olan şey gibi gelir. Ama bir gün, kafamda bir soru belirdi: Duş ve banyo gerçekten aynı şey mi? Küresel bir bakış açısıyla ve aynı zamanda kendi yerel deneyimlerimi göz önünde bulundurarak bu soruyu keşfetmek istedim. Hadi gel, bu konuyu birlikte keşfedelim. — Duş ve Banyo: Tanımlar ve Temel Farklar Öncelikle, duş ve banyo kelimelerinin anlamlarını netleştirerek başlayalım. Duş; bir kişinin vücudunu, genellikle su püskürten bir sistem aracılığıyla yıkaması anlamına gelir. Bu işlem…

Kaynakların Kıtlığı, Seçimler ve Çıtır Kabak: Ekonomik Bir Perspektif Kaynaklar kıt olduğunda seçim yapmak zorunludur. Bu basit ama güçlü gerçek, ister günlük hayatta tükettiğimiz bir yiyeceğin seçiminde, ister bir ülkenin tarım politikalarını belirlerken karşımıza çıkar. Çıtır kabak hangi kabaktan olur? gibi görünüşte basit bir soru, aslında üretim kararları, tüketici tercihleri, fiyat oluşumları ve ekonomik refah üzerinde karmaşık etkiler doğurur. Bu yazıda, mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi bakış açılarıyla kabak üretimi ve özellikle “çıtır kabak” gibi türev ürünlerin piyasadaki rolünü analiz edeceğiz. Mikroekonomi: Kıt Kaynaklar ve Fırsat Maliyeti Mikroekonomide bireyler ve üreticiler kısıtlı kaynaklarla en yüksek faydayı elde etmeye çalışır. Bir…

“Yüreği Dayanmamak” ve Siyasetin Kırılgan Yüzü Bazen siyaset bilimine dair düşünürken aklıma gelen ilk soru şudur: Bir iktidar, bir kurum veya bir ideoloji, insanın yüreğini dayanılmaz şekilde zorlayabilir mi? “Yüreği dayanmamak” deyimi, günlük yaşamda çoğu zaman duygusal ya da psikolojik bir kırılganlığı anlatır; ancak siyaset bağlamında, toplumsal düzenin, yurttaşlık sorumluluklarının ve demokratik süreçlerin baskısı altında hissedilen kırılganlığı da simgeleyebilir. Peki, yurttaşlar, siyaset kurumları ve ideolojilerle kurdukları ilişkide neden bu kırılganlık bazen dayanılmaz hâle gelir? Güç, İktidar ve Kurumlar: Dayanma Kapasitesinin Sınırları Siyaset biliminde iktidar, yalnızca yönetme yetkisi değil; aynı zamanda normları, değerleri ve toplumsal düzeni şekillendirme kapasitesidir. Max Weber’in klasik…

Güç, Kurumlar ve Günlük Hayat: Yemek Sepeti İndirim Kuponundan Siyasete Siyaset bilimi, sıklıkla soyut kavramlar ve büyük ölçekli analizlerle anılır; iktidar, ideoloji, meşruiyet, katılım gibi kavramlar çoğu zaman günlük hayatın küçük tecrübelerinden bağımsız olarak ele alınır. Oysa güç ilişkileri, yalnızca parlamento salonlarında ya da uluslararası müzakerelerde değil, bireysel seçimlerimizde, tüketici davranışlarımızda ve sosyal etkileşimlerimizde de tezahür eder. Örneğin, 20 TL’lik bir Yemek Sepeti indirim kuponunu kullanmak gibi basit bir eylem bile toplumsal düzen, ekonomik kurumlar ve bireysel katılım bağlamında değerlendirilebilir. İktidar ve Tüketim Pratikleri Günümüz siyasetinde iktidar, sadece yasama, yürütme veya yargı güçlerini ifade etmez; aynı zamanda ekonomik aktörler, dijital…